8 Mart gunu Dunya Kadinlar Gunu olarak kutlanir. Bu gun kadinlar tarafindan ve / ya da kadinlar için konferans, gösteri ve eğlence gibi çesitli etkinlikler duzenlenir. Kadinlar arasi dayanisma ve kadinlarin toplumdan beklentileri vurgulanir.

Kadinlara özgu bir gunun var olmasi dusuncesi ilk kez, 26-27 Ağustos 1910’da Kopenhag’da duzenlenen Uluslararasi Sosyalist Kadinlar Konferansinda ortaya atildi ve kabul edildi. Bir çok ulkede her yil kutlanmaya basladi. İsveç’te ise 1912 yilindan itibaren kutlanmaya basladi.

Ancak ilk yillarda belli bir tarih saptanmamisti ve değisen tarihlerde ama her zaman ilkbaharda kutlaniyordu. Tarihin 8 Mart olarak saptanisi 1921’de Moskova’da gerçeklestirilen 3. Uluslararasi Kadinlar Konferansi tarafindan olmustur.

İki dunya savasi yillari arasinda bazi ulkelerde kutlanmasi yasaklanan Kadinlar Gunu, 1960’li yillarin sonunda Amerika Birlesik Devletleri’nde de kutlanilmaya baslamasiyla daha guçlu bir sekilde gundeme geldi. Birlesmis Milletler Genel Kurulu, 1977 yilinda 8 Mart’in Dunya Kadinlar Gunu olarak kutlanmasini kabul etti.

İLGİNÇ BİLGİLER

Birlesmis Milletler tarafindan yapilan bir arastirmaya göre;

1. Dunyadaki islerin %66’si kadinlar tarafindan göruluyor.
2. Buna karsin kadinlar dunyadaki toplam gelirin ancak %10’una sahipler.
3. Dunya’daki mal varliğinin ise % 1’ine sahipler.
4. Baska bir değisle dunyadaki islerin % 34’u erkekler tarafindan göruluyor ama erkekler dunyadaki toplam gelirin % 90’ina ve toplam mal varliğinin % 99’una sahipler.

Turkiye’den Rakamlar ( Milliyet, 8 Mart 2001)

1. Şehirlerde evli kadinlarin % 18’i, köylerde de % 76’si esleri tarafindan dövuluyor.
2. Kadinlarin % 57,7’si evliliklerinin ilk gununde siddetle karsilasiyor.
3. Aile içi suçlarin % 90’ini kadina karsi islenen suçlar olusturuyor.


DÜNDEN BUGÜNE "KADINLAR GÜNÜ"

Dunya Kadinlar Gunu ilk kez 1800'lu yillarda bir tekstil fabrikasinda daha iyi çalisma kosullari için greve giden kadin isçilerin fabrikaya kilitlenmesi, arkasindan da çikan yanginda fabrika önunde kurulan barikatlardan kaçamayarak ölmeleriyle gundeme geldi Kadinlar tum dunyada olduğu gibi ulkemizde de 8 Mart'ta esitlik isteklerini daha yuksek sesle dile getiriyorlar.

8 Mart'in Dunya Kadinlar Gunu olarak kutlanmasi, uluslararasi duzeyde kabul gören bir hal almasi 1970'lere rastlasa da, bu tarihe kaynaklik eden olay ve dunya kadinlarinin ortak bir gun kutlama isteğinin gundeme gelisi 1800'lerin ortasini bulur. ABD'nin New York kentindeki Cotton tekstil fabrikasinda çalisan isçi kadinlar, 1800'lu yillarin ortalarindan beri daha iyi çalisma kosullari, emeklerinin karsiliğinda hak ettikleri ucret ve daha iyi yasam için mucadele vermektedir. Ama bunca yillik mucadeleye karsin elde edebildikleri pek bir hak yoktur. En sonunda, 8 Mart 1908 gunu, haklarini alabilmek için son çare olarak greve giderler. Ancak patronlar bu greve zalim bir sekilde mudahale ederler. Greve giden kadinlar fabrika binasina kilitlenirler. Patronlar bu yolla grevin baska fabrikalara siçramasini engellemek isterler. Ancak beklenmedik bir sey olur ve fabrika yanmaya baslar. Ne yazik ki yangindan fabrikada bulunan kadin isçilerden çok azi kaçarak kurtulmayi basarir Yanan fabrikadan kaçmayi ve fabrikanin çevresine kurulmus olan barikatlari asmayi basaramayan 129 kadin isçi yanarak ölur.

Ayni yil diğer endustri kollarindaki kadinlar da mucadeleye devam ederler. Kadinlarin yuruttukleri mucadelenin temelinde seçme ve seçilme hakki, gunluk çalisma saatlerinin, kosullarinin ve ucretlendirmenin yeniden duzenlenmesi gibi konular bulunmaktadir. Dunya Kadinlar Gununde bugun de ilk baslarda yapildiği gibi esitlik için, bağimsizlik için, politik haksizliklarin ortadan kalkmasi için, daha iyi yasama ve çalisma kosullari elde edebilmek için çalisiliyor.

TÜRKİYE'DE 8 MART KADINLAR GÜNÜ

İlk kez 1921 yilinda "Emekçi Kadinlar Gunu" olarak kutlanmaya baslayan 8 Mart, 1975 yilinda daha yaygin olarak kutlandi ve sokağa tasindi

"Birlesmis Milletler Kadinlar On Yili" programinda Turkiye de etkilenmis, 1975 yilinda "Turkiye 1975 Kadin Yili" kongresi yapilmistir. 1980 askeri darbesinden sonra dört yil anilmadi 8 Mart. 1984'ten itibaren her yil çesitli kadin örgutleri tarafindan Dunya Kadinlar Gunu kutlanmaya baslandi.

Kadinlar 80'li yillarda 8 Mart'i izinli yuruyus ve senliklerle kutlayamamislarsa da, kuçuk gruplar mutevazi kutlamalarini surdurduler. 90'li yillarda kadin kuruluslarinin sayi ve çesitliliğinin artmasi ile beraber 8 Mart daha genis bir katilimla kutlanilir oldu.