Tanim :

Akut bronşit bronş adi verilen buyuk solunum yollarinda virus, bakteri ve mantarlar tarafindan oluşturulan akut bir iltihabi hastaligidir. Ayrica asidik ve alkali maddelerin solunmasi ile de iltihabi olmayan akut bronşit tablosu da gercekleşebilir.



Etkenler :

Akut bronşit yapan nedenlerin başinda solunum yollari viruslari yer almaktadir. Akut bronşit vakalarinin ekserisi İnfluenza, Parainfluenza, Coryza (nezle) virusu, Adenoviruslar ve Respiratory syncytial viruslarla meydana gelir.

Bakterilerle meydana gelen akut bronşit nispeten daha seyrektir. Akut bronşite sebep olan bakterilerin başinda Hemophilus influenza, Pnomokoklar, Streptokoklar, ve Stafilokoklar gelmektedir.

Nadiren Candida ve Aspergillosa turu mantarlar da akut bronşite neden olabilirler.



Şikayetler :

Genellikle hastalik burun ve bogaz enfeksiyonu şeklinde başlar. Bazen de ust solunum yollarina ait herhangi bir şikayet olmaksizin akut bronşit tablosu kendini gosterebilir.

Hastaligin başlangicinda sik tekrarlayan ve kuru bir oksuruk vardir. Birkac gun sonra oksurukle beraber balgam cikarma şikayeti de olaya dahil olur. Onceleri normal vasiflarda olan balgam, bir sure sonra iltihapli bir ozellik kazanir.

Bazi vakalarda yuksek ateş, halsizlik, kirginlik şikayetleri de gorulebilir. Bir kisim hastada buyuk hava yollarinin tahrişine bagli olarak gelişen gogus agrisi da bulunabilir.



Fizik Bulgular :

Fizik muayene bulgulari normal olabilir. Solunum yollarinin odem ve koyu balgam ile tikanmiş oldugu durumlarda ronkus denilen anormal sesler duyulabilir. Bronşlarda yumuşak balgam varsa ral adi verilen anormal solunum sesleri duyulabilir. Raller genellikle her iki akciger sahasinda yaygin olarak duyulursa da bazi sahalarda daha az, bazi sahalarda daha belirgin olabilir.



Tani :

Akut bronşitte solunum yollarinin tutulmasi ve akciger dokusunun normal olmasi nedeniyle akciger grafisi normal olarak bulunabilir. Bazi vakalarda akciger dokusu da iltihaptan etkilenebilir ve akciger grafisinde solunum yollari ve damarsal yapilarda belirginleşmeler izlenebilir.

Bakterilerin neden oldugu akut bronşitte kanda beyaz kure hucrelerinin sayisinda ve kan cokme hizinda artiş gorulebilir. Balgam tetkiklerinde etken bakteri ya da mantar uretilebilir, viruslarin tespit edilmesi zordur.

Akut bronşit tanisi hastanin şikayetleri, muayene bulgulari ve laboratuar tetkikleri bir arada degerlendirilerek konulur.



Tedavi :

Hastanin odasi sicak ve nemli olmalidir. Ateşsiz ve hafif seyirli akut bronşitlerde antibiyotik tedavisi gerekli degildir. Kucuk cocuklarin, yaşlilarin, kalp hastalarinin, amfizem ve kronik bronşitli hastalarin akut bronşitlerinde antibiyotik kullanilmalidir. Yuksek ateşle seyreden olgularda mutlaka antibiyotik verilmelidir.

Ateş ve agrisi olan hastalarda tedaviye agri kesici-ateş duşurucu ilaclar eklenmelidir. Balgam cikaramayan hastalarda surekli ve rahatsiz edici kuru oksuruk varsa oksuruk kesici ilaclar da başlanabilir. Hastanin balgam atmasi halinde balgam sokturucu ilaclar kullanilmalidir.

Kaynak:
Uzman Dr. Semih AGANOGLU
www.birnefes.com