Akne Vulgaris Sivilce
TEMEL BİLGİLER
TANIMLAMA :
Akne ( Sivilce) derideki yag bezlerinin,erkeklik hormonu (Androjen) tarafindan uyarilmasi ile oluşan,ici cerahat dolu veya siyah noktalar ihtiva eden,nadiren nedbe dokusu ile iz birakarak iyileşen bir deri hastaligidir.
Gorulme sikiligi:
Adolesanlarin yaklaşik 100 %'u az ya da cok derecede etkilenir ancak, sadece% 15'i doktora başvurur.
Cinsiyet:
Erkek= Kadin (erkeklerde daha agir seyretme egilimi vardir.)
BELİRTİ VE BULGULAR
• Kapali komedonlar (beyaz noktalar)
• Acik komedonlar (siyah noktalar)
• Kizariklik ve odemin eşlik ettigi ya da etmedigi pustuller (kistler)
• Nedbe dokulari
• Lezyonlar, alin, yanak ve burun uzerinde ortaya cikar ancak sirt ve gogus ortasina kadar yayilabilir.
NEDENLERİ
Erkeklik hormonu yag bezlerinin ucunun siyah noktalarla tikanmasina yol acan keratin dongusunu uyarirlar. Yag bezlerinin urettigi peynirsi madde (sebum) tikacin ardinda birikmeye başlar.Bakteri varliginda, biriken muhteva iltihaplanarak sivilce oluşur.
RİSK FAKTORLERİ
• Ergenlik cagina giriş.
• Erkek
• Bazi ilaclar( Dogum kontrol haplari,iodidler, bromidler, lityum, fenitoinler, kortizon)
• Temizleyici kremler, nemlendiriciler, yagli fondotenleri iceren birtakim yagli kozmetikler.
• Deri yuzeyinin herhangi bir şekilde kapatilmasi.
• Sicak , nemli iklimler
TEDAVİ
GENEL ONLEMLER
• Siyah noktalarla tikanmiş alanlarin boşaltilmasi
• Temizleme- yumuşak bir sabunla gunde birkac defa hafifce yikamak yuzeyel yaglanmayi kontrol edecektir. Daha sik yikanmasi deriyi tahriş eder.
• Yagsiz guneş koruyuculari- bazi tedavi olmayan vakalarda ultraviole işinlari ile bir miktar iyileşme saglanmakla birlikte, tedavide kuilanijan ilaclar Ultraviole ile ters etkileşim gosterir. Uzun donem Ultraviole ye maruz kalmak kalici deri hasarina neden olur.
DİYET
• İyi beslenmeye yonelik oneriler
• Akneyi (Sivilceleri) iyileşlirebilen ozel bir Diyet tarii edilmemiştir. Cikolata ve yagli yiyecekler akneyi(Sivilceleri) artirmazlar.
HASTANIN EGİTİLMESİ
• Hastanin aknenin kesin bir tedavisinin olmadigini, tedavilerin sadece hastaligi ve lezyonlari kontrol altina almak icin yapildigini bilmesi onemlidir.
• Tum tedavi şekillerinde etkinin ortaya cikmasi en az 4 hafta surer.
• Topikal ajanlar yuzun kizarmasina ve kurumasina sebep olurlar, bu yuzden bir cok kişinin bu ilaclarin kullanimina devam etme konusunda teşvik edilmesi gerekir.
TERCİH EDİLEN İLACLAR
• Ozellikle haifi derecedeki sivilcelerde deriye uygulanan krem ve losyonlar en iyisidir.
• Benzoyl peroxide % 5 kuru cilde gece yatarken surulur.
• Retinoik asid % 0,025 oranlarindaki konsantrasyonlardan başlayarak gece yatarken kuru cilde surulur. Jel formu da (Retinojel % 0,025, % 0.05)0 vardir ve oldukca kurutucudur. Başlangic aşamasinda lezyonlarin artmasina neden olur.
• Kislik lezyonlara eritromisin yada Klindamisin % 2 solusyon uygulanmasi
• Tetrasiklin 250 mg gunde dort defa 7-10 gun kullanilmasi ve dozun en duşuk etkin doza kadar azaltilmasi.
BEKLENEN GELİŞME VE PROGNOZ
Zaman icinde yavaş yavaş iyileşme meydana gelmesi
GEBELİK:
• Akne lezyonlarinda remisyon ya da artişa sebep olabilir.
DİGER NOTLAR
• Akne (Sivilce), genellikle hasta icin, doktora ifade ettiginden daha ciddi bir sorundur
• Akne (Sivilce) zamanla geriler
